ІНТЕГРОВАНА МОДЕЛЬ АНТИКРИЗОВОГО СТРАТЕГІЧНОГО УПРАВЛІННЯ ПІДПРИЄМСТВОМ: СИНТЕЗ СЦЕНАРНОГО ПЛАНУВАННЯ, ПОЛІТИКА AGILE-ПІДХОДІВ ТА ТЕХНОЛОГІЙ ІНДУСТРІЇ 4.0

  • Юлія Заіка Державний вищий навчальний заклад «Приазовський державний технічний університет» https://orcid.org/0000-0003-1866-7711
  • Олексій Маляренко Державний вищий навчальний заклад «Приазовський державний технічний університет» https://orcid.org/0009-0004-6310-6918
Ключові слова: антикризове управління, сценарне планування, конкурентна боротьба, економічні ризики, гнучке управління, стратегічна стійкість, цифрова трансформація

Анотація

Сучасне середовище ведення бізнесу, що характеризується високою динамікою та посиленням конкурентної боротьби, вимагає від підприємств переходу від реактивних до проактивних антикризових стратегій. Метою статті є розробка інтегрованої моделі антикризового управління на основі сценарного планування, що поєднує інструменти прогнозування ризиків з принципами гнучкого управління для підвищення стратегічної стійкості підприємства. Синергія сценарного планування та Agile створює контур безперервного стратегічного навчання організації. Сценарне планування визначає «куди йти» в різних умовах, а Agile забезпечує «як швидко та ефективно рухатися» у обраному напрямку, постійно корегуючи шлях. Це дозволяє перетворити антикризове управління з набору разових заходів на постійний процес адаптації. Відсутність уніфікованої моделі їхнього поєднання і становить ключову проблему, вирішенню якої присвячена ця стаття.

Посилання

Kajal Singh. (2021). Agile Methodology for Product Development: A Conceptual Study. International Journal of Recent Technology and Engineering (IJRTE), No. 10(1). Pp. 209-215 DOI: https://doi.org/10.35940/ijrte.A5899.0510121 (дата звернення 29.11.2025)

McMahon, C. (2023). What Is Agile Product Development? PTC. URL: https://surl.li/nfefew (дата звернення 30.11.2025)

Гомольська, В. (2024). Особливості маркетингової товарної політики видавничих підприємств під час війни: стратегії виживання та розвитку. Економіка та суспільство, № 67. DOI: https://doi.org/10.32782/2524-0072/2024-67-29 (дата звернення 29.11.2025)

Ковальов А.І., Кічук Н.В., Захарченко Н.В., Клєвцєвич Н.А., Горбаченко С.А. (2022). Антикризове управління бізнесом : навч. посібник. Одеса : ОНЕУ, 182 с. URL: https://share.google/051IkwJnm2JwrKZnY (дата звернення 01.12.2025)

Кравчик Ю., Ткачук В., Соломко Д., Іванов М. (2023). Розвиток підприємств торгівлі на місцевому рівні зі застосуванням інструментів цифрового маркетингу. Development Service Industry Management, № 4. С. 48–53. DOI: https://doi.org/10.31891/dsim-2023-4(7) (дата звернення 29.11.2025)

Кравчук Ю.Г. (2021). Удосконалення міжнародних конкурентних стратегій національних економік в умовах Індустрії 4.0. Магістерська дисертація спец. 051 «Економіка», освітньо-професій-ного напряму «Міжнародна економіка». КПІ ім. І. Сікорського. URL: https://surl.li/mvnhwg (дата звернення 29.11.2025)

Кушніренко О.М. (2020). Промисловість України перед викликами Індустрії 4.0: оцінка обмежень і завдання політики. Економіка України, № 5. С. 53-71. DOI: https://doi.org/10.15407/economyukr.2020.05.053 (дата звернення 29.11.2025)

Ладунка І.С., Шутов І.В. (2018). Антикризова політика в умовах сучасного підприємництва. Економіка і суспільство, № 14. С. 426–430. URL: https://economyandsociety.in.ua/journals/14_ukr/59.pdf (дата звернення 29.11.2025)

Мартиненко В.П. Сценарне моделювання антикризових дій на підприємстві / Віснік Української академії банківської справи. 2011. №2. С.90-94. URL: https://core.ac.uk/download/pdf/141458965.pdf (дата звернення 01.12.2025)

Переваги і виклики індустрії 4.0 для промислових підприємств. Spels. URL: https://surl.li/yldhgg (дата звернення 29.11.2025)

Сигида Л.О. (2018). Індустрія 4.0 та її вплив на країни світу. Економіка та суспільство, № 17. С. 58–64. URL: https://economyandsociety.in.ua/journals/17_ukr/9.pdf (дата звернення 29.11.2025)

Смолінська, Н., Ліскевич, С. (2024). Упраління змінами щодо забезпечення ефективного розвитку підприємства в умовах кризових явищ. Herald of Khmelnytskyi National University. Economic Sciences, 330(3), 212- 217. URL: https://doi.org/10.31891/2307-5740-2024-330-33 (дата звернення 29.11.2025)

Сучасні теоретичні та практичні аспекти антикризового регулювання економіки в умовах європейської інтеграції : матеріали Всеукраїнської наук.-практ. конференції Одеса, 31 жовтня 2020 р.) / відп. за випуск д.е.н., проф. С.О. Якубовський. Одеса : ОНУ ім. І.І. Мечникова, 2020. 168 с. URL: https://surl.lu/tnqhbx (дата звернення 02.12.2025)

Сумець О. М. (2021). Стратегічний менеджмент : підручник; МВС України, Харків. нац. ун-т внутр. справ, Кременч. льот. коледж. Харків : ХНУВС. 208 с.

Singh, K. (2021). Agile Methodology for Product Development: A Conceptual Study. International Journal of Recent Technology and Engineering (IJRTE), 10(1), 209–215. https://doi.org/10.35940/ijrte.A5899.0510121 (date of access: 29 November 2025)

McMahon, C. (2023). What Is Agile Product Development? PTC. Retrieved from: https://surl.li/nfefew (date of access: 30 November 2025)

Homolska, V. (2024). Osoblyvosti marketynhovoi tovarnoi polityky vydavnychykh pidpryiemstv pid chas viiny: stratehii vyzhyvannia ta rozvytku [Peculiarities of marketing product policy of publishing companies during the war: survival and development strategies]. Economy and Society, (67). https://doi.org/10.32782/2524-0072/2024-67-29 (date of access: 29 November 2025)

Kovalov, A. I., Kichuk, N. V., Zakharchenko, N. V., Klievtsievych, N. A., & Horbachenko, S. A. (2022). Antykryzove upravlinnia biznesom [Anti-crisis business management]: textbook. Odesa: ONEU. Retrieved from: https://share.google/051IkwJnm2JwrKZnY (date of access: 01 December 2025)

Kravchyk, Yu., Tkachuk, V., Solomko, D., & Ivanov, M. (2023). Rozvytok pidpryiemstv torhivli na mistsevomu rivni zi zastosuvanniam instrumentiv tsyfrovoho marketynhu [Development of local trade enterprises using digital marketing tools]. Development Service Industry Management, (4), 48–53. https://doi.org/10.31891/dsim-2023-4(7) (date of access: 29 November 2025)

Kravchuk, Yu. H. (2021). Udoskonalennia mizhnarodnykh konkurentnykh stratehii natsionalnykh ekonomik v umovakh Industrii 4.0 [Improving international competitive strategies of national economies in the context of Industry 4.0]: Master's thesis. Kyiv: I. Sikorsky Kyiv Polytechnic Institute. Retrieved from: https://surl.li/mvnhwg (date of access: 29 November 2025)

Kushnirenko, O. M. (2020). Promyslovist Ukrainy pered vyklykamy Industrii 4.0: otsinka obmezhen i zavdannia polityky [Ukrainian Industry Facing the Challenges of Industry 4.0: Assessment of Constraints and Policy Objectives]. Economy of Ukraine, (5), 53–71. https://doi.org/10.15407/economyukr.2020.05.053 (date of access: 29 November 2025)

Ladunka, I. S., & Shutov, I. V. (2018). Antykryzova polityka v umovakh suchasnoho pidpryiemnytstva [Anti-crisis policy in the conditions of modern entrepreneurship]. Economy and Society, (14), 426–430. Retrieved from: https://economyandsociety.in.ua/journals/14_ukr/59.pdf (date of access: 29 November 2025)

Martynenko, V. P. (2011). Stsenarne modeliuvannia antykryzovykh dii na pidpryiemstvi [Scenario modeling of anti-crisis actions at the enterprise]. Visnyk Ukrainskoi akademii bankivskoi spravy, (2), 90–94. Retrieved from: https://core.ac.uk/download/pdf/141458965.pdf (date of access: 01 December 2025)

Perevahy i vyklyky industrii 4.0 dlia promyslovykh pidpryiemstv [Benefits and challenges of Industry 4.0 for industrial enterprises]. Spels. Retrieved from: https://surl.li/yldhgg (date of access: 29 November 2025)

Syhyda, L. O. (2018). Industriia 4.0 ta yii vplyv na krainy svitu [Industry 4.0 and its impact on the countries of the world]. Economy and Society, (17), 58–64. Retrieved from: https://economyandsociety.in.ua/journals/17_ukr/9.pdf (date of access: 29 November 2025)

Smolinska, N., & Liskevych, S. (2024). Upravlinnia zminamy shchodo zabezpechennia efektyvnoho rozvytku pidpryiemstva v umovakh kryzovykh yavyshch [Change management to ensure effective enterprise development under crisis conditions]. Herald of Khmelnytskyi National University. Economic Sciences, 330(3), 212–217. https://doi.org/10.31891/2307-5740-2024-330-33 (date of access: 29 November 2025)

Yakubovsky, S. O. (Ed.). (2020). Suchasni teoretychni ta praktychni aspekty antykryzovoho rehuliuvannia ekonomiky v umovakh yevropeiskoi intehratsii [Modern theoretical and practical aspects of anti-crisis regulation of the economy in the context of European integration]: Proceedings of the All-Ukrainian Scientific-Practical Conference (Odesa, October 31, 2020). Odesa: ONU named after I. I. Mechnikov. Retrieved from: https://surl.lu/tnqhbx (date of access: 02 December 2025)

Sumets, O. M. (2021). Stratehichnyi menedzhment [Strategic Management]: Textbook. Kharkiv: KhNUVS.

Переглядів статті: 4
Завантажень PDF: 1
Опубліковано
2025-11-24
Як цитувати
Заіка, Ю., & Маляренко, О. (2025). ІНТЕГРОВАНА МОДЕЛЬ АНТИКРИЗОВОГО СТРАТЕГІЧНОГО УПРАВЛІННЯ ПІДПРИЄМСТВОМ: СИНТЕЗ СЦЕНАРНОГО ПЛАНУВАННЯ, ПОЛІТИКА AGILE-ПІДХОДІВ ТА ТЕХНОЛОГІЙ ІНДУСТРІЇ 4.0. Економіка та суспільство, (81). https://doi.org/10.32782/2524-0072/2025-81-108
Розділ
МЕНЕДЖМЕНТ